Гендер мен хромосомалар. 3 страница



13. Тістер: дұрыс орналаспауы, дұрыс емес формалары,бін немесе бірнеше тістің туа пайда болған артық болуынемесе туа пайда болған жетіспеушілігі, эмаль гипоплазиясы, диастема (жоғарғы, төменгі), тремдер.

14. мойын: қысқа, ұзын, қисық, шаш өсуінің төммен линиясы.

15. Кеуде жасушалары және көкірек: долихостеномелия,түтік тәрізді, қосымша емізік (полителия), емізік гипертелоризмі, сколиоз, лордоз, кифоз, пилонидальды қуыс.

16. Аяқ-қол: қысқарған, ұзарған, вальгусты деформация (Х-тәрізді) немесе варусты деформация (О-тәрізді), полидактилия (преаксиальді және постаксиальді), олигодактилия, брахидактилия, жеке саусақтардық қысқаруы, арахнодактилия, синдактилия, клинодактилия, камптодактилия, I саусақтың гипоплазиясы, білезіктің үш саусақты I саусақ, конус тәрізді саусақ пішіні, көлденең алақан қатпарлары, білезіктің V саусағындағы бір қатпар, табандағы шексіз қатпар, табандағы сандал тәріздес қуыс, атбас табан, маймақтық, май табан, тамырлардың қайта бүгілуі, гипертрофия, тізе астындағы қатпар.

 

20. 21. Патологияның негізі ретіндегі тұқым қуалаушы белгілердің өзгергіштігі

Генетикалық аппаратттың тұрақтылығы және осы аппараттың көмегімен қалыптасқан тұқым қуалаушылық консерватизмі тұқым қуалаушылықтың тек бір ғана жағы болып табылады.

Ал екінші жағы өзгергіштік.

Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік жер бетіндегі өмірді сақтап тұрған және толастамайтын биологиялық эволюцияның тіршілігін қамтамасыз еткен.

Ағзаның тұқым қуалаушы өзгергіштігі бір индивидтің тіршілік ету жағдайына қажетті бейімделуін қамтамасыз етеді.

Адамда сұрыптау арнайы формада жүреді, ол популяцияның тұқым қуалаушы алуан түрлігін кеңейтті.

Керек еместері сақталынып, қажеттісі жоғалып кетті.

Мысалы, өзіңді толықтай тамақпен қамтамасыз ету және С дәруменіне деген қажеттілік адамға эволюция процесі кезінде жануарларда аскорбин қышқылының синтезін катализдейтін L-гулонолактоноксидаза генінің жоғалып кетуіне мүмкіндік берді.

Жануарларда бұл геннің болуы қырқұлақтың дамуының алдын алады, ал адам бұндай жалпыға ортақ туа пайда болған метаболизм қателігінен С авитаминозына ұшыраған.

Эволюция процесі кезінде адам адам патологиясына тікелей қатысы бар қажет емес белгілерге ие болды.

Жануарлардың көп түрі дифтериялық токсинге және полиомиелит вирусына бейім емесу, өйткені жануарларда басқа немесе сол патогенді факторды қабылдауды қамтамасыз ететін жасуша мембранасының компоненттері жоқ.

Адамда бұл компоненттер бар.

Оларды детерминациялайтын гендер идентификацияланып қойған.

Мысалы, дифтериялық токсинді қабылдау үшін бұндай ген 5-ші хромосомада, ал полиомиелит вирусы үшін 19-шы хромосомада орналасқан.

Көптеген мутация адам популяциясының полиморфизмін арттырады, бірақ кейбір жағдайда мутация тіршілікке маңызды функцияларды қозғайды, ал бұл ауруға әкеп соғады.

Осылай тұқым қуалаушы патология адам эволюциясында жинақталған тұқым қуалаушы өзгергіштіктің бөлігі болып табылады.

Көптеген мутация адам популяциясының полиморфизмін арттырады, бірақ кейбір жағдайда мутация тіршілікке маңызды функцияларды қозғайды, ал бұл ауруға әкеп соғады.

Осылай тұқым қуалаушы патология адам эволюциясында жинақталған тұқым қуалаушы өзгергіштіктің бөлігі болып табылады.

Испандық танымал Р.Веласкесаның суреттерінде көбінесе бойы аласа адамдар сүреттелген.

Суреттегі адамның басы үлкен, үңірейген кеңсірік, саусақтары ризомелиялық ческие пропорция түрінде. Диагнозы: ахондроплазия.

Кез келген түрдің эволюциясы, соның ішінде адамдікі, соңында генотип эволюциясына келіп тіреледі.

Адамның биологиялық эволюциясында табиғи сұрыптау факторы ретіндегі ауру маңызыд роль атқарғанғ ал генотип эволюциясы өз кезегінде патологиялық процестердің нозологиясын алмастырған болатын.

Ұзақ уақыт аралығында эволюция факторлары ағзаның биохимиялық, иммунологиялық, физиологиялық, морфологиялық қасиетіне әсер етіп ғана қоймай, сонымен бірге жануарлардағы осындайлармен салыстырғанда адамдағы аурудың нозологиялық формаларын айтарлықтай р еткен

Тұқым қуалаушы белгілердің негізгі көзі ретінде және олардың таусылмайтын эволюциясының көзі болып мутациялық өзгергіштік табылады.

ДНҚ мутациялау қабілеті мутациялық өзгергіштерге қарсы тұру қабілеті, яғни оларды репарациялау сияқты эволюция нәтижесінде қалыптасты және сұрыптау салдарынан күшейе түсті.

ДНҚ құрылысында оның біріншілік құрылымының өзгеру мүмкіндігімен бірге оның репликациясының қателесуі орналасқан.

ДНҚ молекуласының репликациясының нақтылығындағы жаңылу ықтималдығы үлкен емес: ол 10~5—10~7-ні құрайды.

Алайда, мынаны мойындау керек, яғни жылпы бір ұрпақтың жасуша геномына бірнеше мутациядан келеді.

Әр түрлі авторлардың ойынша әр индивид 2-3 жаңа зиян мутацияға ие, олар летальды эффект беруі мүмкін немесе адам популяциясының генетикалық алуан түрлігін арттыра отырып, сұрыптау арқылы алынады.

ДНҚ молекуласының нуклеотидтік қатарының өзгеруі белоктың біріншілік құрылымында немесе оның синтезінің реттелуі кезінде көрінуі мүмкін.

Гемоглобин мутациясының молекулалық табиғатын зерттеудегі үлкен тәжірибелер осындай мутациялардың белгілі бөлігі гемоглобиннің функциясын өзгертпейтіндігін көрсетеді.

Бұндай мутациялар бейтарап және сұрыптауға ұшырамайды.

Басқа мутациялар белок молекуласындағы функционалдық ауытқуларға әкеледі.

Бұл ауытқулар кей жағдайда пайдалы болып келеді, яғни адаптивті мәнге ие болады, сол үшін сақталып отырады, ал кейде келесі ұрпақтарда көбейеді.

Осындай жол арқылы популяцияда құрылымдық, тасымалдаушы, ферменттік белоктардың алуан түрлі нұсқалары сақталынды және пайда болды.

Адам ағзасына тән белоктық полиморфизм бастапқы мутациялық өзгергіштікпен шартталған

Алайда, егер құрылымдық ауытқу белоктың функциясымен сәйкес болмаса, ал ол жасуша үшін маңызды мутация патологиялық болып табылады және одан кейін популяциядан төмен қабілетті жасушамен бірге алшақтатылады, немесе тұқым қуалаушы ауруды шарттай отырып сақталынады.

Жеке жағдайда патологиялық мутацияны гетерозиготалы тасмалдаушылар оң сұрыптауға ұшырайды.

Мысал ретінде орақ тәрізді жасушалық анемия, ол безгек бойынша эндемиялық аудандарда тұратын популяцияда кең тараған.

Ағзаның әртүрлі өзгерістері мутациялық өзгерістерге әрқалай тұрақты болып келеді, ол белгінің маңыздылығы мен оның эволюциялық жасына байланысты.

Бұндай белгілер хромосома құрамына кіретін гистондық белоктар немесе қысқарушы актин мен тубулин немесе репликация мен транскрипцияның ферментті белоктары консервативті және адамзаттың әртүрлі өкілдерінде бірдей ғана емес, сонымен қатар филогенетикалық алшақтықтағы биологиялық түрлерде де бірдей.

Шамасы сәйкес гендердегі мутациялар летальды болып келеді.

Ағзаның көптеген белоктары, әсіресе ферменттік белоктары бірнеше изоформада болады және патологияға әкелетін мутациялық өзгерістерге ұшыраған.

Патологиялық мутациялар популяцияда сақталуы мен таралу қабілетіне қарай бөлінген.

Тасымалдаушының оларды сақтауға мүмкіндік беретін ұрықтылығы мен фенотиптегі маңызды жағымсыз өзгерісті тудырмайтын олардың ішіндегі біреуі ұзақ уақыт бойы ұрпақтан ұрпаққа беріліп отыруы мүмкін.

Бұндай белгілер ұрпақтарда Мендель заңына сай таралады және оларға байланысты генетикалық ауырлық популяцияда ұзақ уақыт бойы сақталынуы мүмкін.

Кейбір шартты патологиялық рецессивті аллелдердің әдістері индивидтерге сұрыптаушы артықшылық беруі мүмкін.

Популяциядағы бұндай аллельдердің жиілігі ұрпақтарда белгілі бір деңгейге дейін артады, яғни мутациялық процесс пен сұрыптау арасында тепе теңдңк пайда болмағанға дейін.

Осы туыстың әртүрлі мутантты аллелдерінің жиілігі популяциялық заңдылықтар арқылы анықталатын әртүрлі популяияда бірдей болмауы мүмкін.

Егер қайта туындаған мутация доминантық патологиялық көрініске ие болса, онда бұндай мутациялық ауырлық келесі ұрпаққа тасымалданбайды.

Бұл негізінен ауыр аурулардың доминантты формалары, сонымен қатар хромосомалық аурулардың доминантты формалары.

Негізінен адамдағы ауырлық әсері бірқалыптағы полиморфизм, летальдылық және төмендетілген фертилділік эволюциялық-генетикалық құбылыстарда көрсетілген.

Популяцияда ұзақ уақыт бойы эволюцияның генотиптерін іріктеу мен тұқым қуалаушылық өзгерудің өтіп жатқан процестерінің негізінде баланстық полиморфизм қалыптасты.

Бұл түсінік ретінде популяцияда бір ген аллелдерінің екі формасы көрсетілген немесе одан көбі көрсетілген жағдайдағы және сирек аллелдің жиілігі 1%-ден кем емес құбылысты айтады.

Мутацияның пайда болуы сирек жағдай (1 х 10~7) болғандықтан, популяциядағы мутантты аллелдердің 1 % -дан көбірек жиілігін ағзаға арналған осы аллелдің қандай да бір селективті ерекшелігімен түсіндіруге болады.

Балансталған полиморфизмге мысал ретінде қанның АВО тобын, резус, муковицидоз генін, фенилкетонурияны келтіруге болады.

Адамның генетикалық көптілігі ондаған және жүздеген жылдар аралығында қалыптасқан балансталған полиморфизм негізінде пайда болған.

Бұндай көптілік биологиялық түр ретіндегі адам дамуының негізі болып табылады.

Популяцияда қандай да бір оң әсердегі мутацияның тіркелуі мен туындау мүмкіндігі эволюциялық жағынан артта қалған адам ағзасында қазіргі кезде де бар, бірақ аз.

Негізінен жаңа мутациялар әрқашанда кері әсер береді.

Көптеген тұқым қуалайтын аурулар үшін репродуктивті қызметінің бұзылуына байланысты төмендетілген ұрықтылық тән.

Бұл тұқым қуалаушылық патологиясы бар отбасыларында ұрпақтың төмен өнімділігіне әкеп соқтыруы мүмкін (науқастың да, сау адамның да).

Мутациялық процестің медициналық және әлеуметтік салдары болып табылады: науқастардың әлеуметтік дизадаптациясы (мүгедектік), медициналық көмекке деген жоғары сұраныс және өмірдің төмендетілген ұзатылығы.

22. Патология дамуы кезінде тұқым қуалау мен ортаның рөлі

Кез келген ағзаның тіршілік әрекетінің көрінісі тұқым қуалаушы және орта факторларының әрекеттесуінің нәтижесі болып табылады.

Ауру сонымен қатар ішкі және сыртқа зақымдаушы факторлардың тығыз байланысының негізінде дамиды.

Егер ішкі факторлар ата-тегінен бастап өзгерген болса, онда патологиялық процес туындайды.

Сауығу процестері мен аурудың бастамасы басқа да тең жағдайларда көбінесе ағзаның генетикалық конституциясы арқылы анықталады.

Сонымен қатар генетикалық факторлар 20 мен 60 жас аралығындағы өлімді де анықтай алады.

Бұл туралы толықтай егіздік зерттеулер негізіне байланысты айтуға болады.

20-60 жасындағы өлім бойынша егіздердің конкорданттылығы барлық аурулардың ішінде монозиготалы жұпта 30,1%, ал дизиготалыда 17,4%-ды құрады.

Генетикалық көзқарас бойынша барлық аурулар олардың дамуы кезінде 3топқа бөлінеді:

Тұқым қуалайтын аурулар

Тұқым қуалауға бейім аурулар

Тұқым қуаламайтын аурулар.

Тұқым қуалаушы аурулар деп этиологиялық фактор ретінде мутация болатын ауруларды атайды..

Этиологиялық фактор ретіндегі мутацияның патологиялық әрекетінің көрініс беруі ортаға байланысты болмайды.

Соңғысы ауру белгілерінің көрінуін өзгертуі мүмкін және оның ағымының ауырлығын өзгертуі мүмкін.

Осы топ ауруларына толық көрініс беретін гендік және хромосомалық тұқым қуалайтын ауруларды жатқызуға болады (Даун ауруы, неирофиброматоз, гемофилия, фенилкетонурия, муковисцидоз, ахондроплазия және т.б.).

Ауру міндетті түрде балалық шақта пайда болмауы мүмкін, бірақ кез келген жаста да гендік экспрессияның уақытша заңдылықтарына сәйкес туындауы мүмкін (мысалы, Гентингтон хореиасының басталуының орташа жасы 38-40 жасты құрайды).

Тұқым қуалаушылыққа бейім аурулар туралы қоршаған орта факторларының әсерімен белгілі бір генетикалық сипатқа ие адамдарда ауру дамыған кезде ғана айталады.

Бұл ауруларды сонымен бірге мультифакториалды деп те атайды.

Тұқым қуалаушылық — этиологиялық және патогендік фактор.

Мутантты гендердің пенетранттылығы үшін қоршаған ортаның факторы қажет.

Бұндай ауруларға жатады, мысалы, құяң, диабеттің кейбір формалары, фармако- және экогенетикалық аурулар.

Осыған ұқсас аурулар әр мутантты генге арналған сыртқы факторлар арқылы көрініс беретін байланыстан кейін дамиды.

Этиологиялық фактор ретінде орта әсері табылады, бірақ көбінесе ауру ағымының ауырлығы мен пайда болу жиілігі тұқым қуалауға бейімделушілікке байланысты (жеке және топтық үлгілерде).

Бұндай ауруға атеросклероз, гипертониялық ауру, туберкулёз, экзема, псориаз, жара аурулары және т.б. жатады. Олар сыртқы орта факторларының әсерінен туындайды (кейде бір емес, бірншеуінің сәйкестенуі арқылы), көбінесе тұқым қуалаушылыққа бейім адамдарда көп кездеседі.

Этиологиялық фактор ретіндегі мутация

Тұқым қуалайтын аурулардың этиологиялық факторы ретінде геномдық, хромосомалық, гендік мутация болуы мүмкін.

Геномдық (хромосома санының өзгеруі) және хромосомалық (хромосома құрылымының өзгеруі) мутациямен байланысты ауруларды хромосомалық аурулар деп атайды.

Хромосомалық аурулар кезінде гендер жинағының бірқалыпты жағдайы және ағзаның қалыпты дамуының қатаң детерминациясы бұзылады.

Бұл эмбриондар мен ұрықтардың іште өлуіне әкеп соғады, сонымен қатар туа пайда болған ақаулардың дамуы мен хромосомалық аурулардың клиникалық көрінісінің басқа да элементтерінің көрініс беруіне әкеп соғады.

Тұқым қуалайтын аурулардың көптеген формалары гендік мутациямен шартталған, яғни ДНҚ деңгейіндегі молекулалық өзгерістерге байланысты (муковисцидоз, гемофилия, фенилкетонурия, нейрофиброматоз, Дюшенн миопатиясы). Бұл гендік аурулар.

Транскрипцияланатын бөліктердің мутациясы (синтезделген белок молекуласындағы амин қышқылықатарын анықтайтын) аномальды өнімнің синтезделуіне әкеп соғады, сол кезде транскрипцияланбайтын бөліктердің мутациясы әртүрлі көріністегі ауыстырылмайтын белок синтезінің жылдамдығын төмендетуі мүмкін.

Фенотиптік гендік мутациялар молекулалық, жасушалық, ұлпалық, мүшелік деңгейде пайда болуы мүмкін.

Метаболиттік жолдардың, ағзадағы белок қызметінің көптілігі, қалыпты метаболизм туралы біздің болжамымыздың шектеулігі гендік аурулардың этиологиялық жіктелуін ойлап табуда қиындықтар тудырады.

Гендік аурулардың санын шамалап анықтауға болады, өйткені генетикалық және клиникалық тараптан нозологиялық формалардың қатаң критерілері жоқ.

Мысалы, Дюшенн және Беккерн миопатиясы клиникалық көзқарас бойынша әртүрлі формада болады, ал генетикалық көзқарас бойынша бұл бір локустағы мутация нәтижесі болып табылады.

Мутацияға байланысты аурулар идентификацияланған гендер туралы нақтырақ айтуға болады..

Қазіргі кезде бұндай 1100 гендер белгілі.

Бірақ жақын арада адам геномы білімі негізінде гендер мен мутацияны анықтау процесі жылдам жүретіндігін күтуге болады.

Соған байланысты бір гендегі әртүрлі мутациялар бір бірінен ерекшеленетін ақауларға әкеп соғады. Жалпы мутацияға байланысты аурулардың саны 1500-ге тең деп есептеуге болады.

Патологиялық генін алып жүру дамыған клиникалық көрініс арқылы бола бермейді (ал рецессивті мутация жағдайында- екі аллелдің).

Гендерді анықтауда сыртқы орта факторларының мүмкін әсері туралы жоғарыда айтылған болатын.

Алайда дарақтардың фенотипін, яғни индивидтің генетикалық конституциясын қалыптастыратын басқа да гендер патологиялық геннің анықталуын модифицирлей алуы мүмкін.

Бұндай жағдайларда толық емес пенетранттылық пен варьияцияланушы экспрессивтік туралы айтады.

Патологиялық генге арналған генетикалық орта үнемі жеке болғандықтан, әртүрлі индивидтердегі осы генді әртүрлі анықтауда үлкен мүмкіндіктер туындайды.

23. Тұқым қуалау және патогенез

Тұқым қуалайтын аурулардың патогенезінің көптеген арнайы жақтары генетикалық құрылымның зақымдану сипатымен анықталады, алайда біртұтас ағза деңгейінде қалыптасады, ол патологиялық процестердің өтуінің жеке ерекшеліктерін шарттайды.

Хромосомалық аурулар кезінде қалыпты дамудан ауытқу хромосомалық дисбаланстың дәрежесі арқылы түзелінеді.

Мутацияға қаншалықты хромосомалық материал қатысты, соншалықты ауру ертерек онтогенезде байқалады және индивидтің физикалық пен психикалық дамуында ақаулар анығырақ байқалады.

Хромосоманың артық болуы жетіспегенге қарағанда жақсы тасымалданады.

Хромосомалық аурулар кезінде фено- және кариотиптік салыстыру синдромның арнайы көрініс беруі хромосоманың үлкен емес сегменттеріне байланысты екенін көрсетеді.

Генетикалық материалдың үлкен көлемдегі дисбалансы зақымның арнайы емес көрінісіне әкеп соғады.

Хромосомалық аурулардың патогенезінің қандай да бір арнайы жақтары молекулалық, жасушалық деңгейде табылмаған.

Хромосомалық дисбалансқа тән сипат — ол әртүрлі мүшелер мен жүйелерді қозғаушы ақаулар дамуының көптігі.

Көпгенді аурулардың патогенезінің механизмі әртүрлі.

Осы механизмдердің арнайылығы көбінесе осы мутацияға байланысты туындаған биохимиялық ауытқулардың сипатымен анықталады.

Мендель патологиясының патогенезінің кейбір жалпы заңдылықтарын биохимиялық реакция мен мутантты ген арасында байланыс орнатылғандар үшін алмасудың тұқым қуалайтын аурулар кезінде қарастыруға болады.

Тұқым қуалаушылық және аурулардың клиникалық көрінісі

Кез келген аурудың клиникалық және зертханалық көрінісінің көп жоспарлылығы клиникалық полиморфизм түсінігін қамтиды.

Клиникалық полиморфизмнің себептері туралы жалпы формада оның генетикалық және орта факторларының әрекеттесуінің арқасында түзілілгендігін айтуға болады.

Сол себепті аурудың клиникалық алуантүрлігін түсіндіру генетика, генетикалық гетерогенділік, пенетранттылық, дәлдік, плейотропия сияқты қолданбалы түсініктерді түсіндірумен тығыз байланысқан.

Тұқым қуалайтын аурулардың полиморфизмінің генетикалық белгілері әр индивидтің генетикалық бірегейлігіне байланысты.

Нақты механизмдер генетикалық гетерогенділікке байланысты (әртүрлі локустардағы мутациялар немесе көптік аллелдер) немесе дарақтардың барлық генотипінің өзгерген әрекетіне байланысты.

Тұқым қуалайтын аурулардың нақты клиникалық полиморфизмі патологиялық генді анықтау үшін генотиптің өзгерген әрекетімен шартталған.

Клиникалық полиморфизмнің осы жағына бірінші рет С.Н.Давиденко көңіл аударды, ол науқастардың туыстарының арасында жүйке ауруларының жеке симптомдарының тұқым қуалауын зерттеген

Оның гипотезасы бойынша аурулардың клиникалық көрінісі бір генотиптегі патологиялық кепілдеменің және осыған ұқсас бағытталған әсер көрсеткен тұқым қуалаушы факторлар бірлескен кезде байқалады.

С.Н.Давиденко бойынша күшейтуші тропизм әр ген үшін ерекше болып келеді.

Патологиялық процестерді жүзеге асырудағы тұқым қуалаудың маңыздылығы туралы ұғымдардың көпшілікпен мақұлданғандығына қарамастан осы уақытқа дейін тұқым қуалаудың рөлін дифференциацияланбаған фон түрінде қабылдаған.

Алайда ерекше патологиялық процестердің кейбір генетикалық детерминацияланған полиморфты жүйелерінің байланысының көптік мысалдары патологияның жеке сипатындағы тұқым қуалаудың рөлінің маңыздылығын растайды.

Сөйтіп ағзаның тұқым қуалайтын конституциясы дегеніміз көп жағдайда тұқым қуалайтын және қуаламайтын аурулардың клиникалық көрінісінің жеке спецификасын анықтайтын база.

Тұқым қуалаушылық және аурулардың нәтижесі

Мутацияның патогендік әсері онтогенездің әртүрлі кезеңдеріндегі летальды нәтижеге әкеп соғуы мүмкін.

Құрсақтағы өлім кезіндегі және ерте постнатальды өлім кезіндегі летальды және летальды емес мутациялардың маңызды үлесі күмән тудырмайды, бірақ осы тура әрекетті кей кездерде шектей беруге болады.

Мутацияның летальды әсері ұрықтанудан кейін бірден көрінуі мүмкін.

Шамасы ұрықтандырудың 50%-ы жүктілікке апармайды, көп жағдайда ол тұқым қуалаушылық өзгерістердің нәтижесінде болады.

Спонтанды түсік тастаудың 50%-ға жуығы генетикалық факторлармен байланысты.

Жүктіліктің бірінші жартысында эмбриондар мен ұрықтардың көп элиминациясы болады.

Қаншалықты жүктілік тез тоқтатылса, онда түсік жасатудың себебі хромосоммалық ауытқу болды деуге болады. Алайда өлу механизмдері әртүрлі, бірақ олар негізінен эмбриогенездің әртүрлі кезеңдерін генетикалық бақылаудағы бұзылулардың туындауымен байланысты: бластоцистаның мүмкін емес имплантациясынан бастап ұлпалық құрылымды аномальды жасушалардың қалыптастыруына қабілетсіздігіне дейін.

Тек хромосомалық аномалия ғана емсес, сонымен қатар гендік мутациялар жатыр ішіндегі өлімге әсер етеді.

Бұндай 150-ге жуық нозологиялық формалар белгілі.

Генетикалық факторлардың маңыздылығы босануға дейінгі өлім кезінде де бар.

Босануға дейінгі 5-ші өлген сәбилердің әрқайсысынан тұқым қуалайтын және туа пайда болған патология табылады.


Дата добавления: 2016-01-04; просмотров: 18; Мы поможем в написании вашей работы!

Поделиться с друзьями:






Мы поможем в написании ваших работ!